Wszystko, co trzeba wiedzieć o legalnej jeździe w górach

Zimowy wyjazd w Tatry, Beskidy czy Bieszczady to dla wielu kierowców prawdziwa przyjemność. Jednak zaśnieżone serpentyny górskie potrafią być zdradliwe nawet dla najlepszych opon zimowych. Czy wiesz, że w niektórych miejscach jazda bez łańcuchów śniegowych jest zabroniona? Co więcej, mandat za ignorowanie tego zakazu wynosi 200 złotych oraz jeden punkt karny!

W dzisiejszym wpisie z cyklu #HolujParagraf wyjaśniamy, kiedy łańcuchy śniegowe są obowiązkowe w Polsce, jak poprawnie je założyć oraz jakie kary grożą za nieprzestrzeganie przepisów. Dodatkowo podpowiadamy, jak prawidłowo zamontować łańcuchy i na co zwrócić uwagę podczas jazdy na zaśnieżonych drogach górskich.

Spis treści:

1. Czym jest #holujparagraf i o co chodzi?
2. Co to są łańcuchy śniegowe i do czego służą?
3. Co mówi prawo o łańcuchach w Polsce?
4. Kiedy obowiązuje nakaz używania łańcuchów?
5. Taryfikator mandatów za brak łańcuchów
6. Jak prawidłowo założyć łańcuchy na koła?
7. Najczęstsze błędy przy używaniu łańcuchów śniegowych
8. Podsumowanie

Czym jest #holujparagraf i o co chodzi?

#HolujParagraf to cykl artykułów na Naszym blogu, w którym łączymy praktyczne sytuacje z drogi z przepisami prawa, dzięki czemu w prosty, a jednocześnie konkretny sposób pokazujemy, co wolno, a czego nie wolno. Dodatkowo często wspominamy również o tym, dlaczego warto znać swoje prawa oraz obowiązki, szczególnie wtedy, gdy coś pójdzie nie tak – czy to na trasie, czy w mieście, a także podczas awarii, stłuczki albo holowania.

W efekcie to połączenie wiedzy, bezpieczeństwa oraz przystępnego tłumaczenia przepisów, dzięki któremu lepiej wiesz, jak działać, zanim pojawi się mandat, stres lub niepotrzebne ryzyko.

Co więcej, pomoc drogowa to nie tylko wyciągnięcie pojazdu z rowu na lawetę, ale przede wszystkim odpowiedzialność w niesieniu wsparcia w każdym aspekcie tego zagadnienia, co ekipa Majs Autolaweta robi perfekcyjnie.

Co to są łańcuchy śniegowe i do czego służą?

Łańcuchy śniegowe to specjalne akcesoria montowane na koła samochodu w celu zwiększenia przyczepności na zaśnieżonych oraz oblodzonych drogach. Najczęściej wykonane są ze stali stopowej manganowej lub tytanowej, co zapewnia im wysoką wytrzymałość i trwałość.

Jak działają łańcuchy śniegowe?

Ich głównym zadaniem jest poprawa trakcji kół poprzez „wgryzanie się” w śnieg oraz lód. W rezultacie koła lepiej trzymają się podłoża, co znacząco zwiększa bezpieczeństwo jazdy w trudnych warunkach zimowych. Co więcej, łańcuchy umożliwiają bezpieczne pokonywanie stromych podjazdów oraz zjazdów, które bez nich mogłyby okazać się nie do przejechania.

Kiedy warto mieć łańcuchy śniegowe?

Przede wszystkim podczas zimowych wyjazdów w góry, gdzie warunki drogowe bywają szczególnie wymagające. Ponadto łańcuchy sprawdzą się również na rzadziej utrzymanych drogach lokalnych, gdzie warstwa śniegu zalega przez dłuższy czas. Niemniej jednak nie są one potrzebne na co dzień w miastach, gdzie drogi są regularnie odśnieżane i posypywane solą.

Co mówi prawo o łańcuchach w Polsce?

Polskie przepisy dotyczące łańcuchów śniegowych są stosunkowo liberalne w porównaniu z innymi krajami europejskimi. Niemniej jednak istnieją jasne zasady ich stosowania.

Ustawa Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2024.0.1251):

Art. 60 ust. 3:

Używanie łańcuchów przeciwślizgowych na oponach jest dozwolone tylko na drodze pokrytej śniegiem.

Innymi słowy, przepis nie wymienia śniegu bezpośrednio jako obowiązkowego elementu wyposażenia samochodu, ale jednocześnie określa warunki, w jakich wolno z nich korzystać. W konsekwencji łańcuchy można zakładać wyłącznie wtedy, gdy droga jest pokryta śniegiem lub lodem. Co więcej, jazda na łańcuchach po odkrytym asfalcie jest zabroniona, ponieważ może uszkodzić zarówno nawierzchnię, jak i same łańcuchy.

Czy posiadanie łańcuchów śniegowych jest obowiązkowe w Polsce?

Nie. W Polsce nie ma obowiązku posiadania łańcuchów śniegowych na wyposażeniu samochodu. Niemniej jednak istnieją miejsca, gdzie ich użycie jest bezwzględnie wymagane – informuje o tym odpowiedni znak drogowy.

Kiedy obowiązuje nakaz używania łańcuchów?

Znak C-18 to niebieski okrągły znak przedstawiający oponę z założonymi łańcuchami. Oznacza on nakaz używania łańcuchów przeciwpoślizgowych na danym odcinku drogi.

Gdzie można spotkać znak C-18?

Przede wszystkim w górach oraz na drogach prowadzących w tereny górskie, gdzie zimowe warunki są szczególnie wymagające. Ponadto znak ten pojawia się w miejscach wymagających podjazdu pod strome wzniesienie lub zjazdu z niego, zwłaszcza jeśli droga przebiega przez las. Co istotne, nie trzeba jechać w Tatry czy Bieszczady – znak C-18 można spotkać również na mniej uczęszczanych drogach lokalnych w terenach podgórskich.

Czy znak C-18 obowiązuje zawsze?

Nie zawsze! To bardzo ważna kwestia. Zgodnie z art. 60 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym łańcuchy można zakładać tylko na drodze pokrytej śniegiem. Dlatego też znak C-18 obowiązuje wyłącznie wtedy, gdy droga za nim jest zaśnieżona lub oblodzona. Jeśli asfalt jest czysty, zakładanie łańcuchów byłoby nonsensem – nie tylko nie poprawiłoby bezpieczeństwa, ale wręcz zniszczyłoby nawierzchnię oraz same łańcuchy.

W praktyce oznacza to, że jeśli napotkasz znak C-18, ale droga jest czysta, możesz jechać dalej bez łańcuchów. Niemniej jednak zawsze warto mieć je w bagażniku na wypadek nagłego pogorszenia warunków.

Tabliczka T-23 pod znakiem C-18

Czasami pod znakiem C-18 umieszczona jest tabliczka T-23, która precyzuje, jakiego rodzaju pojazdy są objęte nakazem. Może się okazać, że obowiązek dotyczy wyłącznie samochodów ciężarowych o masie powyżej 3,5 tony, co oznacza, że kierowcy aut osobowych mogą jechać bez łańcuchów.

Znak C-19 – koniec nakazu

Odcinek drogi, na którym obowiązuje nakaz jazdy na łańcuchach, kończy się w miejscu, gdzie ustawiony jest znak C-19. Po jego minięciu możesz zdjąć łańcuchy z kół, o ile droga nie jest już zaśnieżona.

Taryfikator mandatów za brak łańcuchów

Za nieprzestrzeganie przepisów dotyczących łańcuchów śniegowych grożą mandaty oraz punkty karne.

Mandaty za łańcuchy śniegowe lub ich brak (2025):

Co ważne:

Jeśli nie masz łańcuchów śniegowych w bagażniku podczas jazdy w terenie zabudowanym, nie dostaniesz mandatu – w Polsce nie ma obowiązku ich posiadania. Niemniej jednak w momencie, gdy napotkasz znak C-18 na zaśnieżonej drodze i nie będziesz mógł założyć łańcuchów, funkcjonariusze mogą ukarać Cię mandatem w wysokości 200 złotych oraz jednym punktem karnym.

Co więcej, w takiej sytuacji policja lub Inspekcja Transportu Drogowego może również zabronić Ci dalszej jazdy do czasu poprawy warunków lub znalezienia innej drogi. Tym samym Twój wyjazd w góry może się znacznie skomplikować.

Dodatkowe konsekwencje braku łańcuchów

Warto pamiętać, że w przypadku wypadku lub kolizji na drodze oznaczonej znakiem C-18, brak założonych łańcuchów może skutkować odmową wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela. W konsekwencji kierowca będzie musiał pokryć koszty naprawy z własnej kieszeni.

Jak prawidłowo założyć łańcuchy na koła?

Montaż łańcuchów śniegowych nie jest skomplikowany, niemniej jednak wymaga odrobiny praktyki. Dlatego warto poćwiczyć zakładanie łańcuchów w ciepłym garażu, zanim będzie to rzeczywiście konieczne na mrozie.

Na które koła zakładać łańcuchy?

Zasada jest prosta:

• Napęd przedni – łańcuchy zakładamy na koła przednie
• Napęd tylny – łańcuchy montujemy na koła tylne
• Napęd 4×4 – idealnie na wszystkie cztery koła, ale jeśli mamy tylko jedną parę, to przede wszystkim na przednią oś

Nigdy nie montuj łańcuchów tylko na jedno koło! Może to spowodować uszkodzenie układu napędowego oraz znacznie obniżyć bezpieczeństwo jazdy.

Instrukcja montażu łańcuchów (krok po kroku):

Krok 1: Zatrzymaj się w bezpiecznym miejscu, najlepiej na parkingu lub poboczu. Nie próbuj zakładać łańcuchów podczas jazdy lub na środku drogi!

Krok 2: Wyciągnij łańcuchy z opakowania i rozplącz je, trzymając za stalową linkę.

Krok 3: Ułóż łańcuchy tak, aby środek linki znalazł się po wewnętrznej stronie koła. Haczykami skierowanymi na zewnątrz.

Krok 4: Połącz zaczepy umieszczone na końcach linki na przedniej górnej części koła.

Krok 5: Przesuń spiętą konstrukcję na wewnętrzną część opony.

Krok6: Połącz zewnętrzne łańcuchy i przeciągnij łańcuch napinający przez bloczki.

Krok 7: Naciągnij łańcuch i połącz końcówkę z ogniwem tak, aby był odpowiednio naprężony.

Krok 8: Przejedź 50-100 metrów i zatrzymaj się ponownie. Sprawdź, czy łańcuch nie wymaga dociągnięcia – często po krótkiej jeździe może się poluzować.

Krok 9: Kontynuuj jazdę ostrożnie, pamiętając o ograniczeniu prędkości.

Ważne zalecenia:

• Zawsze czytaj instrukcję producenta – różne modele łańcuchów mogą mieć nieco inny sposób montażu
• Zakładaj łańcuchy zanim droga stanie się niebezpiecznie śliska, a nie dopiero gdy auto zaczyna się ślizgać
• Regularnie sprawdzaj stan łańcuchów podczas jazdy na dłuższych trasach

Najczęstsze błędy przy używaniu łańcuchów śniegowych

❌ Błąd 1: Jazda na łańcuchach po odkrytym asfalcie

To jeden z najczęstszych błędów. Jazda na łańcuchach po czystym asfalcie nie tylko niszczy nawierzchnię, ale również powoduje szybkie zużycie łańcuchów. Co więcej, grozi za to mandat w wysokości 100 złotych. Dlatego zawsze zdejmuj łańcuchy, gdy tylko droga przestanie być zaśnieżona.

❌ Błąd 2: Przekraczanie dozwolonej prędkości

Maksymalna prędkość z założonymi łańcuchami wynosi 50 km/h (czasami producent zaleca jeszcze niższą prędkość). Jazda szybsza niż zalecana może spowodować uszkodzenie łańcuchów, opon oraz zawieszenia samochodu.

❌ Błąd 3: Zakładanie tylko jednego łańcucha

Nigdy nie montuj łańcucha tylko na jedno koło! Muszą być zakładane parami – w przeciwnym razie możesz uszkodzić układ napędowy oraz spowodować wypadek.

❌ Błąd 4: Brak dociągnięcia po pierwszych metrach jazdy

Po przejechaniu 50-100 metrów łańcuchy często się luzują. Dlatego zawsze zatrzymaj się i sprawdź ich naciąg. Niedociągnięte łańcuchy mogą spaść z koła podczas jazdy lub uszkodzić nadkola.

❌ Błąd 5: Gwałtowne przyspieszanie i hamowanie

Łańcuchy śniegowe wymagają spokojnej, łagodnej jazdy. Gwałtowne przyspieszanie może spowodować ich uszkodzenie oraz zniszczenie układu napędowego. Podobnie nagłe hamowanie może doprowadzić do utraty kontroli nad pojazdem.

❌ Błąd 6: Jazda po czarnych koleinach

Gdy na drodze znajdują się zarówno zaśnieżone fragmenty, jak i czarne koleiny, staraj się jechać po śniegu. Jazda po odkrytym asfalcie z założonymi łańcuchami szybko je zużywa.

Podsumowanie

Zimowe wyjazdy w góry to doskonała okazja do relaksu oraz aktywnego wypoczynku. Niemniej jednak warto pamiętać, że bezpieczeństwo na drodze powinno być zawsze priorytetem.

Zapamiętaj:

✅ W Polsce nie ma obowiązku posiadania łańcuchów śniegowych – za ich brak w bagażniku nie dostaniesz mandatu

✅ Łańcuchy są obowiązkowe na drogach oznaczonych znakiem C-18 – ale tylko wtedy, gdy droga jest zaśnieżona

✅ Mandat za brak łańcuchów na drodze ze znakiem C-18 wynosi 200 złotych i 1 punkt karny

✅ Jazda na łańcuchach po odkrytym asfalcie jest zabroniona – grozi za to mandat 100 złotych

✅ Maksymalna prędkość z łańcuchami to 50 km/h – przekroczenie może uszkodzić sprzęt i auto

✅ Za granicą przepisy są bardziej restrykcyjne – w Austrii, Czechach, Francji czy Włoszech warto mieć łańcuchy w bagażniku przez cały sezon zimowy

✅ Brak łańcuchów przy wypadku może skutkować odmową wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela

Upewnij się, że masz łańcuchy śniegowe w bagażniku przed wyjazdem w góry zimą. Mogą mieć ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa Twojego oraz Twoich bliskich.
Bądź odpowiedzialny, czytaj przepisy i #HolujParagraf razem z Nami!

Zapisz numer alarmowy Pomocy drogowej w swoim telefonie:

(nawet jeśli nigdy miałby się nie przydać, to warto być zabezpieczonym)

📞 Kontakt 24/7: +48 790 666 636

Majs Autolaweta działa na terenie: autostrada A4, autostrada A8, droga ekspresowa S8 i droga krajowa nr 94.

Skontaktuj się z Nami, jeśli potrzebujesz holowania, naprawy na miejscu lub profesjonalnej obsługi awarii – także wtedy, gdy Twoje auto odmówiło posłuszeństwa lub potrzebujesz pomocy na drodze!

Artykuł powstał w ramach serii #HolujParagraf – bo znajomość przepisów to podstawa bezpieczeństwa na drodze.

Majs Autolaweta dostarcza profesjonalną pomoc drogową, czyli szybko, sprawnie, bezstresowo! Na miejscu tam, gdzie Nas potrzebujesz.
Dodatkowo, Nasze codzienne zmagania możesz obserwować na Facebooku lub Instagramie.