Co zmienia się w Ustawie o ruchu drogowym w 2026 r.?
3 marca 2026 roku to data, którą każdy kierowca w Polsce powinien zapamiętać. Właśnie wtedy wejdzie w życie rewolucyjna nowelizacja Prawa o ruchu drogowym, która zmienia zasady poruszania się po polskich drogach. Przekroczysz prędkość o 50 km/h poza miastem? Stracisz prawo jazdy na miejscu. Jedziesz z prędkością dwukrotnie wyższą od dozwolonej? Możesz trafić do więzienia na 5 lat.
W dzisiejszym artykule z cyklu #HolujParagraf wyjaśniamy co się zmienia, komu grozi więzienie, ile kosztuje utrata prawa jazdy i na jakich zasadach 17-latki będą mogły jeździć samochodami.
Spis treści:
- Czym jest #holujparagraf i o co chodzi?
- Utrata prawa jazdy za przekroczenie prędkości o 50km/h
- Więzienie za przekroczenie prędkości – kiedy naprawdę grozi?
- Prawo jazdy dla 17-latków – zasady i ograniczenia
- Obowiązkowe kaski dla dzieci i inne zmiany
- Podsumowanie
Czym jest #holujparagraf i o co chodzi?
#HolujParagraf to cykl artykułów na Naszym blogu, w którym łączymy praktyczne sytuacje z drogi z przepisami prawa, dzięki czemu w prosty, a jednocześnie konkretny sposób pokazujemy, co wolno, a czego nie wolno. Dodatkowo często wspominamy również o tym, dlaczego warto znać swoje prawa oraz obowiązki, szczególnie wtedy, gdy coś pójdzie nie tak – czy to na trasie, czy w mieście, a także podczas awarii, stłuczki albo holowania.
W efekcie to połączenie wiedzy, bezpieczeństwa oraz przystępnego tłumaczenia przepisów, dzięki któremu lepiej wiesz, jak działać, zanim pojawi się mandat, stres lub niepotrzebne ryzyko.
Co więcej, pomoc drogowa to nie tylko wyciągnięcie pojazdu z rowu na lawetę, ale przede wszystkim odpowiedzialność w niesieniu wsparcia w każdym aspekcie tego zagadnienia, co ekipa Majs Autolaweta robi perfekcyjnie.
Utrata prawa jazdy za przekroczenie prędkości o 50km/h
To najważniejsza zmiana, która wchodzi w życie 3 marca 2026 roku.
Jak było dotychczas?
Do tej pory przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h skutkowało natychmiastowym zatrzymaniem prawa jazdy na 3 miesiące wyłącznie w terenie zabudowanym.
Przykład:
- Jedziesz 110 km/h w mieście (limit 50 km/h) → prawo jazdy zabrane na miejscu na 3 miesiące.
- Jedziesz 145 km/h na drodze krajowej poza miastem (limit 90 km/h) → dotychczas tylko mandat i punkty karne, ale prawo jazdy zostawało przy Tobie.
Co się zmienia od 3 marca 2026?
Od marca 2026 roku policja będzie mogła zatrzymać prawo jazdy również poza terenem zabudowanym, ale tylko na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych.
Droga jednojezdniowa dwukierunkowa to droga, która nie jest podzielona pasem zieleni ani barierkami. W praktyce chodzi o większość dróg krajowych i wojewódzkich poza miastem.
NIE DOTYCZY:
- Autostrad (są dwujezdniowe)
- Większości dróg ekspresowych (także dwujezdniowe)
- Dróg typu 2+1 z pasem rozdzielającym
DOTYCZY:
- Dróg wojewódzkich i krajowych typu DK94, DK8
- Dróg niepodzielonych pasem zieleni lub barierkami
- Wszystkich jednojezdniowych tras poza miastem
Przykłady praktyczne:
✅ Sytuacja 1: Jedziesz drogą krajową DK94 (limit 90 km/h), policja zmierzy 145 km/h. → Przekroczenie o 55 km/h = prawo jazdy zabrane na miejscu na 3 miesiące + mandat 1500 zł + do 15 punktów karnych.
✅ Sytuacja 2: Jedziesz autostradą A4 (limit 140 km/h), policja zmierzy 195 km/h. → Przekroczenie o 55 km/h, ale to autostrada (dwujezdniowa) = prawo jazdy nie jest zatrzymywane (póki co). Dostajesz wysoki mandat i punkty karne.
⚠️ UWAGA: Jeśli jednak jedziesz 210 km/h na autostradzie (przekroczenie o więcej niż 50% limitu), należy liczyć się z karą więzienia – o tym w kolejnym punkcie.
Recydywa – kary jeszcze surowsze
Jeśli po raz drugi w ciągu 2 lat stracisz prawo jazdy za przekroczenie prędkości o 50 km/h, to:
- Okres zatrzymania wydłuża się do 6 miesięcy.
- Mandat wzrasta do 3000 zł.
Jeśli trzeci raz – możesz stracić prawo jazdy na stałe (do ponownego zdania egzaminu).
Jazda bez prawa jazdy w okresie zatrzymania
Jeśli policja przyłapie Cię na prowadzeniu pojazdu pomimo zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie prędkości:
DO LUTEGO 2026:
- Przedłużenie zatrzymania prawa jazdy o kolejne 6 miesięcy.
OD MARCA 2026:
- Cofnięcie uprawnień – stracisz prawo jazdy całkowicie.
- Będziesz mógł ubiegać się o nowe prawo jazdy dopiero po 5 latach.
To nie żarty. Jeśli stracisz prawo jazdy – zostaw auto w garażu.
Więzienie za przekroczenie prędkości – kiedy naprawdę grozi?
To najbardziej kontrowersyjna zmiana i temat, wokół którego narosło najwięcej dezinformacji. Wyjaśniamy konkretnie: kiedy przekroczenie prędkości staje się przestępstwem, a nie wykroczeniem.
Podstawa prawna
Nowelizacja wprowadza art. 178d Kodeksu karnego, który mówi:
Kto, prowadząc pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, narażając człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, rażąco narusza zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez prowadzenie pojazdu z rażąco nadmierną prędkością, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Trzy przesłanki – muszą wystąpić JEDNOCZEŚNIE
Żeby groziło więzienie, muszą być spełnione wszystkie trzy warunki:
- Rażąco nadmierna prędkość – przekroczenie prędkości o co najmniej 50% obowiązującego limitu (lub dwukrotne w terenie zabudowanym)
- Rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa – np. wyprzedzanie na przejściu dla pieszych, przejazd na czerwonym świetle, jazda pod prąd
- Narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo – realne zagrożenie życia lub zdrowia innych (nie hipotetyczne)
Przykłady „rażąco nadmiernej prędkości”:
Autostrady i drogi ekspresowe (limit 120-140 km/h):
- Przekroczenie o co najmniej 50% = powyżej 180-210 km/h
Drogi poza terenem zabudowanym (limit 90 km/h):
- Przekroczenie co najmniej dwukrotne = powyżej 180 km/h
Teren zabudowany (limit 50 km/h):
- Przekroczenie co najmniej dwukrotne = powyżej 100 km/h
Strefa 40 km/h:
- Przekroczenie co najmniej dwukrotne = powyżej 80 km/h
⚠️ UWAGA: Sam fakt, że jedziesz 210 km/h na autostradzie NIE oznacza automatycznie więzienia. Dopiero gdy dodatkowo:
- Stworzysz realne zagrożenie dla innych (np. wymuszasz pierwszeństwo, omijasz auta z niewielkim marginesem, jedziesz w gęstym ruchu)
- Naruszysz inne przepisy (np. niebezpieczne wyprzedzanie, przejazd przez pobocze)
Wtedy sprawa trafia do prokuratury i sądu, który oceni, czy zaistniało przestępstwo.
Przykłady z życia – kiedy grozi więzienie?
✅ PRZYKŁAD 1: Jedziesz 150 km/h po centrum miasta (limit 50 km/h), omijasz samochody, przejeżdżasz na czerwonym świetle, o mało nie potrącasz pieszego na przejściu. → Spełnione wszystkie 3 przesłanki = od 3 miesięcy do 5 lat więzienia.
✅ PRZYKŁAD 2: Jedziesz 85 km/h w strefie 40 km/h (podwójne przekroczenie) w rejonie szkoły podczas wyjścia dzieci z lekcji, omijasz autobus szkolny zatrzymujący się na przystanku. → Spełnione wszystkie 3 przesłanki = od 3 miesięcy do 5 lat więzienia.
❌ PRZYKŁAD 3 (brak przestępstwa): Jedziesz 130 km/h na pustej autostradzie o 3 w nocy (limit 120 km/h). Nikogo nie ma na drodze, jedziesz swoim pasem. → Brak narażenia życia = mandat za wykroczenie, nie przestępstwo.
Dodatkowe konsekwencje przestępstwa
Jeśli sąd uzna, że popełniłeś przestępstwo z art. 178d k.k., możesz spodziewać się:
- Kara więzienia: od 3 miesięcy do 5 lat
- Zakaz prowadzenia pojazdów: od 3 lat do dożywotnio (dla recydywistów)
- Konfiskata pojazdu: sąd może orzec przepadek samochodu na rzecz Skarbu Państwa (zwłaszcza jeśli to recydywa lub samochód nie należy do sprawcy)
- Wysoka grzywna
Kiedy NIE grozi więzienie?
Jeśli przekroczysz prędkość, ale nie wystąpią wszystkie 3 przesłanki, odpowiadasz jak dotychczas:
- Mandat (nawet do 5000 zł)
- Punkty karne (do 15 punktów)
- Ewentualne zatrzymanie prawa jazdy (jeśli +50 km/h w terenie zabudowanym lub od marca 2026 także poza nim na drogach jednojezdniowych)
Ministerstwo Sprawiedliwości wyraźnie podkreśliło:
„Nowe przepisy nie obejmują karą więzienia zwykłego przekroczenia prędkości, lecz dotyczą jedynie skrajnie niebezpiecznych zachowań na drodze.”
Prawo jazdy dla 17-latków – zasady i ograniczenia
Od 3 marca 2026 roku osoby, które ukończyły 17 lat, będą mogły uzyskać prawo jazdy kategorii B. To duża zmiana, ale obarczona licznymi ograniczeniami.
Warunki uzyskania prawa jazdy w wieku 17 lat:
✅ Ukończone 17 lat
✅ Pisemna zgoda rodzica lub opiekuna prawnego (dołączana do dokumentów przy zakładaniu PKK)
✅ Ukończony kurs w ośrodku szkolenia kierowców
✅ Zdany egzamin państwowy (teoria + praktyka)
Ograniczenia dla 17-latków:
1. Jazda tylko z opiekunem (do ukończenia 18 lat lub przez 6 miesięcy)
17-latek NIE może jeździć sam. Musi mieć obok siebie na przednim fotelu pasażera doświadczonego kierowcę, który spełnia następujące warunki:
- Ma ukończone co najmniej 25 lat
- Posiada prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat
- Nie podlega zakazowi prowadzenia pojazdów (i nie podlegał w ciągu ostatnich 5 lat)
- Jest trzeźwy (0,0‰ alkoholu, brak narkotyków)
Ten obowiązek obowiązuje przez 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy lub do ukończenia 18 roku życia (w zależności, co nastąpi wcześniej).
2. Prawo jazdy ważne TYLKO na terytorium Polski
17-latek nie może jeździć samochodem za granicą. Prawo jazdy staje się ważne międzynarodowo dopiero po ukończeniu 18 lat.
3. Obniżone limity prędkości
Młody kierowca (17-latek) ma obowiązek przestrzegać niższych limitów prędkości:
- 50 km/h w terenie zabudowanym (standard to 50 km/h, ale w praktyce młody kierowca nie może korzystać z wyjątków)
- 80 km/h poza terenem zabudowanym (zamiast standardowych 90 km/h)
- 100 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej dwujezdniowej (zamiast 120-140 km/h)
4. Zerowa tolerancja na alkohol
17-latek ma obowiązek 0,0‰ alkoholu we krwi oraz 0,0 mg/l środka działającego podobnie do alkoholu w organizmie.
5. Zakaz przewozu nieletnich pasażerów bez opiekuna
Młody kierowca nie może przewozić osób poniżej 18 roku życia, jeśli w samochodzie nie ma doświadczonego opiekuna.
6. Zakaz świadczenia usług przewozowych
17-latek nie może:
❌ Wykonywać przewozów zarobkowych (taxi, Uber, transport rzeczy)
❌ Prowadzić pojazdów w ramach działalności gospodarczej
Okres próbny – 2 lata (lub 3 lata dla 17-latków)
Każdy kierowca, który po raz pierwszy uzyskuje prawo jazdy kategorii B, wchodzi w okres próbny:
- 2 lata – dla osób pełnoletnich
- 3 lata (lub do ukończenia 20 roku życia) – dla osób, które uzyskały prawo jazdy w wieku 17 lat
W okresie próbnym obowiązują:
- 0,0‰ alkoholu
- Limit 24 punktów karnych (dla pozostałych kierowców to obecnie 32 punkty, ale od 2026 także będzie 24)
- Jeśli w okresie próbnym kierowca popełni 2 poważne wykroczenia (np. przekroczenie prędkości o +50 km/h, przejazd na czerwonym), okres próbny wydłuża się o kolejne 2 lata
Obowiązkowe kaski dla dzieci i inne zmiany
⛑️ Obowiązkowe kaski ochronne dla dzieci do 16 lat
Od połowy 2026 roku (dokładna data jeszcze nie jest znana) dzieci do 16 roku życia będą musiały nosić kaski ochronne podczas jazdy:
- Rowerem
- Rowerem z napędem elektrycznym
- Hulajnogą elektryczną
- Urządzeniem transportu osobistego (UTO)
Mandat za brak kasku: od 20 do 100 zł (płaci rodzic lub opiekun)
Wyjątek: Dzieci w wieku do 7 lat przewożone w fotelikach rowerowych z pasami bezpieczeństwa nie muszą mieć kasku, jeśli konstrukcja fotelika uniemożliwia jego założenie.
🛴 Podniesienie minimalnego wieku na hulajnogę elektryczną
Hulajnogą elektryczną na drodze publicznej będzie mogła jeździć osoba, która ukończyła 13 lat (dotychczas 10 lat).
W strefie zamieszkania dzieci poniżej 13 lat mogą jeździć hulajnogą, ale tylko pod opieką osoby dorosłej.
🎰 Ograniczenie możliwości redukcji punktów karnych
Obecnie każdy kierowca może zredukować 6 punktów karnych co 6 miesięcy, uczestnicząc w płatnym szkoleniu w ośrodku WORD.
Od marca 2026 roku nie będzie można zredukować punktów karnych za następujące wykroczenia:
- Przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h
- Przejazd na czerwonym świetle
- Wyprzedzanie na przejściu dla pieszych
Punkty za te wykroczenia zostaną na koncie na zawsze (do momentu ich automatycznego skasowania po upływie roku od wykroczenia).
🚜 Zwiększenie prędkości ciągników rolniczych
Ciągniki rolnicze (także z przyczepą) będą mogły jeździć z prędkością do 40 km/h (dotychczas 30 km/h).
⚡ Buspasy dla aut elektrycznych – przedłużenie
Auta elektryczne i napędzane wodorem będą mogły korzystać z buspasów do 31 grudnia 2027 roku.
W tym wypadku następuje przedłużenie przepisu o kolejny rok.
🚑 Karetki w buspasach bez włączonych sygnałów
Pojazdy ratownictwa medycznego będą mogły korzystać z buspasów również bez włączonych sygnałów świetlnych i dźwiękowych.
Podsumowanie: Co musisz zapamiętać?
Przepisy, które wchodzą w życie 3 marca 2026 roku, to największa zmiana w polskim prawie drogowym od lat. Oto najważniejsze punkty:
✅ Zatrzymanie prawa jazdy za przekroczenie prędkości o 50 km/h także poza miastem – na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych (większość dróg krajowych i wojewódzkich). Prawo jazdy zabrane na miejscu na 3 miesiące.
✅ Więzienie za rażące przekroczenie prędkości – od 3 miesięcy do 5 lat, ale tylko wtedy, gdy jednocześnie: (1) jedziesz z prędkością co najmniej dwukrotnie wyższą od limitu (lub o 50% wyższą na autostradzie), (2) rażąco naruszasz inne przepisy, (3) narażasz życie lub zdrowie innych.
✅ Jazda bez prawa jazdy w okresie zatrzymania = cofnięcie uprawnień – stracisz prawo jazdy całkowicie, nowe będziesz mógł uzyskać dopiero po 5 latach.
✅ Prawo jazdy dla 17-latków – ale tylko z opiekunem przez 6 miesięcy lub do 18 roku życia, obniżone limity prędkości (80 km/h poza miastem, 100 km/h na autostradzie), 0,0‰ alkoholu, ważne tylko w Polsce.
✅ Obowiązkowe kaski dla dzieci do 16 lat – podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną. Mandat 20-100 zł dla opiekuna.
✅ Brak redukcji punktów karnych za najcięższe wykroczenia – przekroczenie prędkości o 50 km/h, przejazd na czerwonym, wyprzedzanie na przejściu dla pieszych.
✅ Dożywotni zakaz prowadzenia – sąd może orzec dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów dla notorycznie łamiących przepisy recydywistów.
✅ Konfiskata pojazdu – sąd może orzec konfiskatę samochodu na rzecz Skarbu Państwa za przestępstwa drogowe.
Zapisz numer alarmowy Pomocy drogowej w swoim telefonie:
(nawet jeśli nigdy miałby się nie przydać, to warto być zabezpieczonym)
📞 Kontakt 24/7: +48 790 666 636
Majs Autolaweta działa na terenie: autostrada A4, autostrada A8, droga ekspresowa S8 i droga krajowa nr 94.
Skontaktuj się z Nami, jeśli potrzebujesz holowania, naprawy na miejscu lub profesjonalnej obsługi awarii – także zimą!
Artykuł powstał w ramach serii #HolujParagraf – bo znajomość przepisów to podstawa bezpieczeństwa na drodze.